Firma Binder+Co z Gleisdorfu, dzięki nowoczesnej technologii sortowania, stanowi kluczowy element tego procesu i przyczynia się do zamknięcia obiegów materiałowych tam, gdzie przetwarzane są szczególnie duże ilości surowców.
Rzeczywisty efekt wykracza jednak poza recykling poszczególnych ton materiałów. Gdy surowce wtórne mogą zastąpić surowce pierwotne o niezmiennej jakości, zasadniczo zmienia się sposób gospodarowania zasobami: tworzenie wartości dodanej zostaje w większym stopniu oddzielone od wydobycia nowych surowców, a istniejące materiały pozostają dłużej nadające się do ekonomicznego wykorzystania. Szczególnie w sektorze budowlanym, który charakteryzuje się wysokim zużyciem surowców, stanowi to ważny czynnik sprzyjający funkcjonowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym.
Kiedy kamery rozpoznają, co nadaje się do recyklingu
Kruszenie, przesiewanie i płukanie to od dawna standardowe procesy w recyklingu materiałów budowlanych. Jednak aby z przetworzonego materiału ponownie uzyskać piasek i żwir o wysokiej jakości, konieczny jest kolejny krok: precyzyjne sortowanie.
W tym miejscu do akcji wkracza technologia CLARITY firmy Binder+Co. Kamery o wysokiej rozdzielczości rozpoznają różnice kolorystyczne i cechy materiału. Dzięki temu niepożądane składniki, takie jak odłamki cegieł lub inne substancje obce, można celowo oddzielić od wysokiej jakości żwiru.
Jak skutecznie to działa, pokazuje firma BRT Baustoff Recycling Thurgau AG w Szwajcarii. Tam pracuje już kilka maszyn tego styryjskiego producenta urządzeń, w tym dwie sortownice CLARITY.
75 procent powraca do obiegu
W firmie BRT przetwarzane są między innymi urobki z wykopów, które są zanieczyszczone chemicznie lub zmieszane z gruzem budowlanym. Mimo to około 75 procent przetworzonego materiału można ponownie wprowadzić do obiegu surowcowego w postaci piasku i żwiru.
Po umyciu, kruszeniu i rozdzieleniu według wielkości ziaren decydującą rolę w zapewnieniu jakości odgrywają instalacje sortujące. Uzyskany piasek i żwir są w większości wykorzystywane bezpośrednio do produkcji betonu w sąsiedniej betoniarni. Nawet wysortowane odłamki cegieł znajdują dalsze zastosowanie, na przykład jako składnik podłoży dachowych.
Decydujące znaczenie ma nie tylko to, że mniej materiału trafia na wysypisko. Z systemu liniowego – pozyskiwanie surowców, wykorzystywanie ich w budownictwie i wreszcie utylizacja – stopniowo powstaje obieg, w którym już istniejący materiał ponownie staje się zasobem. Dzięki temu można uniknąć wydobycia, przetwarzania i transportu surowców pierwotnych tam, gdzie można zastosować materiały z recyklingu o równoważnej jakości. Jednocześnie coraz większe znaczenie zyskuje regionalna dostępność surowców: to, co odzyskuje się na miejscu, nie musi być pozyskiwane gdzie indziej i transportowane na duże odległości.
Dla społeczeństwa jest to również kwestia bezpieczeństwa dostaw. Piasek i żwir to podstawowe materiały budowlane wykorzystywane w budownictwie i infrastrukturze. Im lepiej uda się zaspokoić część tego zapotrzebowania z istniejących strumieni materiałów, tym mniej branża budowlana będzie w dłuższej perspektywie zależna od dostępności nowych złóż. Recykling materiałów budowlanych staje się zatem nie tylko działaniem na rzecz ochrony środowiska, ale także elementem bardziej odpornego zaopatrzenia w surowce.
Sztuczna inteligencja sprawia, że sortowanie jest jeszcze dokładniejsze
Technologia ta jest stale rozwijana. W przyszłości sztuczna inteligencja ma pomóc w rozróżnianiu materiałów, które trudno odróżnić na podstawie samego koloru. Dzięki temu można na przykład jeszcze precyzyjniej oddzielać czarny żwir, asfalt i żużel.
W ten sposób coraz bardziej przesuwa się granica tego, co w ogóle uznaje się za odpady. Im precyzyjniej można rozpoznać i oddzielić od siebie różne materiały, tym większy staje się udział tych, które ponownie osiągają określoną jakość i mogą zostać ponownie wykorzystane.
#schongenial to sytuacja, w której technologia nie tylko ogranicza ilość odpadów, ale także zmienia źródło pochodzenia naszych surowców: zamiast wyrzucać materiały po jednorazowym użyciu, ponownie stają się one częścią łańcucha wartości.
